Dag 1: Van Nederland naar Litouwen

Vlucht Amsterdam Vilnius

Middag-avond excursie door Vilnius. In 1991 vond in Vilnius de opstand plaats tegen de Sovjets. De laatste secretaris-generaal van de USSR, Michael Gorbatsjov, nam hier een beslissing, die tot het einde zou leiden van de Sovjetunie.

We lopen verder door de historische binnenstad van Vilnius en zien de kathedraal, het parlement, de oude Joodse wijk, het KGB-gebouw, de mooiste Orthodoxe of Katholieke kerken, het presidentieel paleis en de oudste universiteit van Oost-Europa.
Marie-Thérèse leidt u rond door de Russische en Duitse geschiedenis en hun eeuwenoude connectie met het Balticum. Langs de middeleeuwse straatjes van de Duitse kruisridders tot de gebouwen van de Duits-Russische adel die hier leefden tot 1918. Van de grote Sovjet gebouwen uit het Brezjnev-tijdperk tot en met het presidentieel paleis waar Dick Cheney en consorten in 2004 hun invloed lieten gelden.

Na het diner in het hotel hebben we een lezing van een Litouwse journalist over de Russische minderheden in het hedendaagse Litouwen.

Dag 2: Vilnius en een bezoek aan Lazdynai en Paneriai.

We rijden met de bus naar een verre buitenwijk van Vilnius, Lazdynai. Deze wijk ligt circa 12 kilometer uit het centrum en is ten tijde van de USSR gebouwd. De typische jaren 60 en 70 flats waren toen in de mode voor de Sovjetburgers. Vandaag de dag wonen er veel Russische minderheden en wij bezoeken deze afgelegen wijk in de groene heuvels buiten de stad.

Vervolgens rijden we door naar het zeer indrukwekkende Paneriai Holocaust-monument, waar niet alleen Oosteuropese joden zijn omgebracht maar ook veel Russische minderheden en Russische krijgsgevangenen. Waarom wordt dit monument nauwelijks nog vermeld in de hedendaagse boeken of reisgidsen van Litouwen?

In de namiddag hebt u vrije tijd om zelf Vilnius te ontdekken. Er zijn overal gezellige en mooie restaurantjes, daarom is diner deze dag niet inbegrepen. De een wil naar een Litouws-Russisch traditioneel restaurant, de ander kiest een joods restaurant met klezmer-muziek en weer een ander geeft de voorkeur aan het Grosshus-restaurant, dat nu door een nazaat van de Duits-Baltisch-Russische adel gerund wordt.

Dag 3: Van Litouwen naar Letland

We vertrekken vanuit Vilnius en rijden richting het westen richting Klaipeda. Onderweg zien we op de verkeersborden ‘Kaliningrad’ staan (65 kilometer), de Russische enclave die voor de Tweede Wereldoorlog Koningsbergen heette en tot 1945 bij Duitsland hoorde. Een lezing hierover volgt in de bus. We lunchen in Kaunas, de oude hoofdstad van Litouwen en rijden, via de Heuvel van de Kruisen door naar de Litouws-Letse grens. Gelijk na de grens bezoeken we het Rundale Paleis, een barokpaleis dat verbonden is met de Russische keizerinnen. Over de beroemdste van hen, Catharina de Grote zal Marie-Thérèse in de bus een voorbereidende lezing geven. Vervolgens gaan we met een paleis-gids door het mooie Rundale gebouw.

• Achtergrondinformatie in de bus: Het hedendaagse Litouwen (na 1991- 2026)
• Achtergrondinformatie in de bus: Letland en de Russische minderheden.(met speciale aandacht voor Daugavpils, de tweede stad van Letland en het culturele centrum van de Latgale regio, waar Russischtaligen ook de meerderheid vormen).
• Heuvel van de Kruisen
• Achtergrondinformatie: Keizerin Catharina de Grote als heerser in het Balticum
• Entree en lokale gids Rundale Paleis.
• Diner en overnachting in ons hotel in Riga

Dag 4: Stadstour en stadswandeling door Riga

De vele Russischtalige Letten laten ons voelen dat Riga een belangrijke rol speelt in de Russisch-Europese geschiedenis. Na 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel zagen de Letse Russen hun Russische- of Sovjetmonumenten verdwijnen, wat veelal heftige emoties gaf met de Letse regering .

We zijn in de stad waar de Russische adel of de Russische kooplieden in mooie Jugendstilpanden woonden waaronder Michael Eisenstein, de vader van de beroemde Sovjet filmmaker Sergej Eisenstein. Met een beetje fantasie zien we alle gepoetste schoenen in zijn voorname huis in de prachtige Albertstraat. Sergej Eisenstein had een slechte verhouding met zijn rijke vader, waardoor hij vaders obsessie met gepoetste schoenen terug laat komen in zijn latere film ‘Pantserkruiser Potomkin’.

We rijden door naar de oude ghettowijk en de oude Stalinistische ‘wolkenkrabber’. Vervolgens bezoeken we de centrale markt (de oude kolchozenmarkt) waar u vooral de Russische taal hoort, ondanks de taalwetten die de nieuwe Letse regering heeft ingesteld. Een gezellige plek om de dagelijkse omgang tussen verschillende bevolkingsgroepen te observeren. Maakt u zelf een praatje met de Russischtalige Letten (Engels en Duits is in de Baltische landen al meer ingeburgerd). Vooral op een markt gaat dat betrekkelijk makkelijk voor iedere leergierige Nederlander. U kunt allerlei vragen stellen aan de mensen zelf over bijv. hun Lets-Russisch paspoort, het massaal verbranden van de Russische boeken, het Lets staatsexamen, de vernielde Sovjet monumenten, de (wel of niet) discriminatie van Russische minderheden, enz.

Na de rondrit per bus gaan treffen we in de binnenstad een Letse historicus, die ons in zijn lezing over de Lets-Russische minderheden informeert. We drinken koffie en kunnen vragen aan hem stellen.
Na een late lunch in de binnenstad kunt u de middag en avond zelf benutten.
’s Avonds kunt u een keuze maken uit de vier gezellige Lets-Russiche restaurants die we voor u hebben geselecteerd (zie bijlage 1) of u kunt op eigen gelegenheid naar de Russisch-Orthodoxe kerk gaan. Mooie orthodoxe gezangen, kaarsen, iconen en mystiek.

• Ontbijt in ons hotel in Riga
• Historische binnenstad van Riga (UNESCO Werelderfgoed)
• Russische adel in de Jugendstilwijk en de kolchozemarkt
• Letse historicus over de Lets-Russische minderheden
• Vrije namiddag en avond
• Russisch-Orthodoxe kerk en lithurgie
• Lijst van Russische restaurants (zie bijlage)
• Overnachting in ons hotel in Riga

Dag 5: Van Letland naar Estland: Pärnu en Tallinn

We verlaten Riga en rijden naar Estland. Opnieuw hoort u tijdens de rit achtergrondverhalen over de Baltische-Russische cultuur en geschiedenis of over het leven binnen de Europese Unie. Hoe denkt de elite en hoe denkt de bevolking? Hoe moeilijk is het voor de Letten om een gesloten grens te hebben met Rusland? Hoe is het voor hen om het heft in eigen hand te nemen? Of om nu afgesloten te zijn van het Russische gas en wegennet? En hoe is de verhouding met hun Estse buur na het uiteenvallen van de Sovjetunie?

We gaan de Lets-Estse grens over en lunchen in de badplaats Pärnu, gelegen aan de barnsteenkust, waar ooit de Russische high society elkaar trof. Een aanrader is om op eigen gelegenheid de Russisch-Orthodoxe kerk binnen te gaan. Mooie orthodoxe gezangen, kaarsen, iconen en mystiek. Rondom de kerk zijn bankjes waarop Russischtalige Esten zitten te praten. Opnieuw een mooie gelegenheid voor ons om zelf een gesprekje aan te knopen hoe zij denken over hun huidige positie in Estland.

Na de lunch, op weg naar Tallinn vertelt Marie-Thérèse over de Estse regering en over Kaja Kallas, korte tijd de premier van Estland en vandaag de buitenlandchef van de Europese Unie. Hoe zien de Esten haar? Een andere politieke kwestie die de Estse gemoederen verhit is de ‘troebele’ berichtgeving over de boot Estonia die in 1994, vlak na het vertrek vanuit Tallinn, zonk in de Oostzee. Meer dan 950 mensen kwamen om het leven. Het was de tijd van de roerige jaren 90 in Oosteuropa, waarbij de Westerse regeringen en zakenmensen zeker niet vrijuit gaan.
In de namiddag komen we aan in de Estse hoofdstad Tallinn, waar we twee nachten verblijven. We beginnen al gelijk met een stadswandeling door de prachtige binnenstad van Tallinn.

Diner in ons hotel.

• Ontbijt in ons hotel in Riga
• Badplaats Pärnu en Russisch-Orthodoxe kerk
• Achtergrondverhaal: Het onafhankelijke Estland (1991 – 2026)
• Achtergrondverhaal: Van Peter de Grote tot de laatste tsarenfamilie in Estland
• Muziek van Arvo Part
• Excursiewandeling door Tallinn
• Diner in ons hotel in Tallinn

Dag 6: Treinreis van Tallinn naar Narva aan de Russische grens

Na het ontbijt reizen we met de trein vanuit Tallinn naar Narva aan de uiterste oostkant van Estland op de grens met Rusland. Narva is de derde stad van Estland en herbergt circa 97% van de Russische minderheden. We hebben een rondleiding door de stad en lopen naar de imposante Hermannsburcht. Deze vesting ligt aan de rivier en biedt uitzicht op de, even imposante Russische vesting Ivangorod. op 75 meter afstand van het Estse Hermansburcht. We staan dus pal aan de Russische grens en zien de Russen vissen aan de overkant.

We hebben hier een afspraak met een Ests-Russische politicoloog die ons een lezing geeft over de geopolitieke situatie van de Est-Russische grens. Tevens is het weer een kans om vragen te stellen over de culturele en politieke spanningen in Narva.

We gebruiken een late lunch in de binnenstad en daarna hebt u nog enkele uren vrije tijd, alvorens we met de trein terug gaan naar Tallinn.
Voor liefhebbers die langer in Narva willen blijven zou u een hotel kunnen boeken voor deze unieke Rusland-grensplaats-ervaring en de volgende dag naar Tallinn terug kunnen reizen (*). Maar deze dagexcursie is ook prima te doen.

• (*) Eventueel extra bezoek: Met de bus/trein naar Kohtla-Järve/Sillamäe: Bezoek Sillamäe, een voormalige gesloten Sovjetstad waar uranium werd gewonnen. Het stadje ligt aan de Baltische Zee in de Ida-Virumaa Provincie en hier wonen vooral Russische minderheden.
• Eventueel Kreenholm Textielfabriek (ruïne): Symbool van de Sovjet-industrialisatie en de geïmporteerde arbeidskrachten.
• Ontbijt in ons hotel in Tallinn
• Treinreis naar Est-Russische grens
• Narva stad
• Hermanns burcht; Vesting aan Russische grens
• Est-Russische politicoloog:  lezing over Russische minderheden in Narva
• Vrije tijd in Narva
• Trein Narva – Tallinn
• Overnachting in ons hotel in Tallinn

Dag 7 Vrije dag in Tallinn

In de middag of avond kunt u een concert of een voorstelling bijwonen in het theater of de opera. Het is een echte aanrader om in een van de mooiste opera- en ballettheaters een voorstelling van topkwaliteit bij te wonen.

U kunt ter plekke kijken of er plaatsen beschikbaar zijn of vanuit Nederland zelf online tickets bestellen.

Andere aanraders voor de vrije dag:

• Excursie naar de Estse natuurgebieden
• Wandeling langs het nieuwe hippe Rotermanni Kvartal
• Het KGB Museum
• Een verlaten Sovjet Submarine basis
• Oude Middeleeuwse stadcentrum
• Russisch-orthodoxe Aleksander Nevskikathedraal

Dag 8 Tallinn stadstoer en een excursie naar Lasnamäe

Begin van de stadsoriëntatie langs de Finse Golf en de baai van Tallinn. We zien het zomerpaleis van Peter de Grote dat hij voor zijn vrouw Catharina liet bouwen. Vervolgens rijden we door naar de Lasnamäe wijk (circa 8 kilometer buiten het centrum): Een iconische wijk met Sovjet-flatgebouwen, waar een groot deel van de Russischtalige bevolking van Tallinn woont. Hoe kijken zij naar de toekomst? Woonden zij hier al vanaf de 15^e eeuw of kwamen zij in de twintigste eeuw naar Estland, dat toen Sovjetrepubliek Estland heette?
We rijden ca. 20 kilometer door naar de televisietoren en horen over de tijd van Gorbatsjov toen de toren bezet werd door de Sovjettroepen in 1991.
Vervolgens gaan we terug naar het oude centrum. We wandelen verder op de Toompea, de Domberg, waar we de Dom, de Russisch-orthodoxe Aleksander Nevskikathedraal en het Estse parlement zien. We hebben een late lunch in de gezellige binnenstad.

• Ontbijt in ons hotel in Tallinn
• Zomerpaleis van Peter de Grote
• Est-Russische woonwijk
• Toompea
• Russisch-orthodoxe Aleksander Nevskikathedraal
• Concert- , opera- of theatervoorstelling (op eigen gelegenheid)
• Diner op eigen gelegenheid
• Overnachting in ons hotel in Tallinn

Dag 9: Terugvlucht naar Nederland

Na het ontbijt in ons hotel rijden we naar het vliegveld voor de terugvlucht naar Nederland.

 

Dinsdag 12 – 20 mei 2026

Prijs 2-persoonskamer: ntb (prijs per persoon)
Toeslag 1-persoonskamer: ntb

Inclusief

• Vlucht Amsterdam-Vilnius. Terug: Tallinn-Amsterdam
• Gebruik van een touringcar gedurende de gehele reis.
• De gehele reis is onder begeleiding van Rusland en Oost-Europa deskundige Marie-Thérèse ter Haar
• U ziet alle hoogtepunten van de Baltische Landen, maar wij gaan van de gebaande paden af door aandacht te besteden aan wijken en gebieden van de Russische minderheden.
• Drie lezingen van een plaatselijke Baltische journalist, politicoloog en een historicus.
• Inclusief alle genoemde entreegelden
• Verblijf in uitstekende drie of viersterrenhotels in het centrum.
• Verblijf in een twee-persoonskamer (toeslag 1-persoonskamer 350,- euro)
• Lokale gidsen in Rundale en Narva
• Treinreis retour Tallinn-Narva
• Elke dag is het ontbijt inbegrepen
• Drie keer diner inbegrepen
• Transfer op dag 9 van het hotel in Tallinn naar het vliegveld
• Inclusief toeristenbelasting
• Luchthavenbelasting en brandstof- en veiligheidstoeslagen.
• Groepsgrootte maximaal 18 personen.
• Alle achtergrondinformatie en verhalen in de touringcar, gegeven door Marie-Thérèse geven een extra dimensie aan deze reis.

Let op: Beperkte toegankelijkheid Deze busreis is niet geschikt voor personen met een lichamelijke beperking of mensen die slecht ter been zijn. De aard van de reis (o.a. hoge instappen, veel loopwerk en gebrek aan hulpmiddelen) maakt deelname voor deze doelgroep fysiek onmogelijk. Inschrijving is daarom alleen mogelijk voor reizigers die volledig mobiel zijn.

Riga heeft een bloeiende Russische gemeenschap, en dat uit zich ook in de culinaire scene! U vindt in de Letse hoofdstad diverse restaurants die zich richten op traditionele Russische of Oost-Europese gerechten, wat perfect aansluit bij het thema van uw reis.
Hier zijn enkele van de restaurants in Riga die de Russische keuken serveren:

Naam	Locatie	Specialiteit & Sfeer
Tēvocis Vaņa (Oom Vanya)	Smilšu iela 16 (Oude Stad)	Een restaurant dat zich richt op traditionele Russische gerechten in een gezellige, klassieke sfeer. U vindt hier waarschijnlijk een uitgebreid menu met klassiekers zoals Borsch, Pelmeni en Beef Stroganoff.	4.6 sterren
Restaurant “Old Traditions”	Skārņu iela 6 (Oude Stad)	Dit restaurant serveert gerechten die de ‘oude tradities’ van de regio, waaronder de Russische keuken, vertegenwoordigen. Het is gelegen in het hart van de oude stad.	4.5 sterren
ONUKY	Dzirnavu iela 42 (Centrum)	Dit restaurant staat ook bekend om zijn Oost-Europese keuken en biedt een verfijnde sfeer.	4.7 sterren
Borščs – garšīgi pie ukrainietēm	Nometņu iela 64 (Zemgales)	Hoewel de naam focust op Borsjt en ‘bij Oekraïense dames’, is Borsjt een gerecht dat zowel in de Russische als Oekraïense keuken centraal staat, en dit restaurant kan een goed voorbeeld zijn van de overlappende Slavische culinaire tradities in de regio.	4.3 sterren

Boeken Baltische Landen en de Russische minderhedenkwesties:

1- Baltische Zielen – Jan Brokken

2- Reisgids Estland, Letland en Litouwen – Hugo van Willigen

3- The Nazi’s Granddaugter – Sylvia Foti

4- De Stamhouder – Alexander Munninghoff

5- Rusland&het Westen: De Verloren Vrede – Marie-Therese ter Haar

6- De Rechtvaardigen – Jan Brokken

8- Tussen Drie Plagen – Jaan Kross

7- De Geschiedenis van Rusland – Bezemer & Jansen

8- Peter de Grote – Robert Massie