Beschrijving
Wilt u zich een weekend laten onderdompelen in de grote Russische cultuur en geschiedenis? Dat kan in het weekend van 25 en 26 april bij het Eurazie-Instituut in Arnhem.
Geïnteresseerden die van verre komen, hebben de mogelijkheid om een overnachting te boeken bij hotels die op 100 meter afstand liggen van het Instituut.
In de middagpauze is er ruimschoots tijd om in het gezellige centrum van Arnhem te lunchen.
In vier colleges wordt aandacht gegeven aan een 1000 jarige band tussen Europa en Rusland.
Waarin verschilt de Russische ziel van de Europese?
Wat betekende grote schrijvers als Dostojevski en Tolstoi voor de spiritualiteit van de Russen?
Wat betekende de strijd tussen Russische Westerlingen en de Slavofielen en hoe zien we dat vandaag de dag terug?
En wat hadden de Romanov tsaren gemeen met de Europese keizers en koningen?
De colleges worden gegeven door Ruslanddeskundige Marie-Thérèse ter Haar die bij ieder college tevens de link legt met de hedendaagse ontwikkelingen.
25 april 2026
College 1 (12.00-14.00)
College 2 (16.00- 18.00)
26 april 2026:
College 3 (12.00 – 14.00)
College 4 (16.00 – 18.00)
De colleges zijn individueel te boeken (€ 25,- per college) of als compleet weekend (€ 100,- 4 colleges)
-
College 1
-
College 2
-
College 3
-
College 4
College 1. De 1000-jarige band tussen Rusland en Europa.
‘Rusland hoort in het Europese Huis’
Michael Gorbatsjov, laatste Secretaris-Generaal van de USSR (1931-2022)
Russen en Slavische mensen lijken op het eerste gezicht sterk op West-Europeanen: zij delen uiterlijke kenmerken, dragen vergelijkbare kleding en hebben een overwegend christelijke achtergrond. Toch ervaren Nederlanders in de praktijk regelmatig cultuurverschillen die moeilijk te plaatsen zijn. Deze verschillen zijn niet toevallig ontstaan, maar hebben diepe historische wortels.
Om deze ontwikkeling te begrijpen gaan we terug naar naar het rijk Kiev-Rus rond het jaar 1000. Het huidige Novgorod (100 kilometer ten Zuiden van Sint.Petersburg) is een rijke hanzestad die volop handel drijft met Europa. In deze periode neemt vorst Vladimir de Wijze het christendom aan en wordt in Kiev het Holenklooster gebouwd.
Na 250 jaar samenwerking met Europa wordt het Rijk Kiev-Rus bezet door de Tataarse Horde. Hierdoor wordt het Rijk afgesneden van West-Europa, waardoor intellectuele en culturele stromingen zoals de renaissance, scholastiek en het humanisme zich daar later en anders ontwikkelen.
* Russisch-Orthodoxe muziek
* Filmfragment Aleksander Nevski van Sergej Eisenstein
College 2. Tsaar Peter de Grote in Nederland en Rusland
‘Een monarch die een leger heeft, heeft één hand, maar als hij ook een vloot heeft, heeft hij twee handen.’
Peter de Grote (1672-1725), tsaar van Rusland
Peter de Grote (1672-1725) begint op zijn 25e aan een reis naar Nederland waar hij een jaar verblijft. Als toekomstig tsaar van Rusland ziet hij de Republiek der Verenigde Nederlanden als het beloofde land! Peter is gefascineerd door de kennis, wetenschap en techniek van de Hollanders in de Gouden Eeuw. Hij heeft tijdens zijn verblijf in ons land veel geleerd en Nederlandse beroemdheden als Herman Boerhave en Antonie van Leeuwenhoeck leerde hij kennen.
Terug van zijn studiereis voert hij in Rusland de westerse hervormingen door, die vooral op het terrein van wetenschap en techniek liggen. Peters hervormingen zorgen er voor dat Rusland vanaf de 17e eeuw als grote mogendheid gaat meetellen in Europa.
Wie is de man achter deze hervormingen? Wat weten we van zijn privéleven? Waarom was Peters halfzus Sofia tegen zijn Westerse hervormingen? Hoe staat het met de door hem gestichte stad Sint-Petersburg? En hoe kijken Russen Anno 2026 naar de ‘Westerse’ Peter de Grote?
* Filmfragmenten uit ‘Tsaar Peter de Grote’
* Literatuur Poesjkin ‘De bronzen ruiter’
* Russische schilder Ilja Repin ‘Sofia’ (halfzus Peter de Grote)
* Trailer lezing https://www.youtube.com/watch?v=-ymy0QKCJJ8
College 3 De grote Russische literatuur en muziek
De overeenkomsten en verschillen tussen Rusland en Europa zien we terug in de literatuur van Toergenjev, en Dostojevski. Ook wel genoemd; de strijd tussen Russische Westerlingen en Slavofielen. Wat houdt dit precies in?
De andere beroemde Russische schrijver is Leo Tolstoi die Oorlog en Vrede, Anna Karenina en Opstanding schreef. Niet alleen zijn oeuvre, ook de persoon Tolstoj is buitengewoon interessant. Als rijke graaf probeert hij iets te doen aan de grote problemen in zijn eigen land. Hij is zo populair bij het volk dat zijn volgelingen zich ‘Tolstojanen’ noemen, maar zijn denkbeelden worden hem door conservatieve aristocraten en tsaren niet in dank afgenomen.
De grote componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893) speelde een grote rol in de Russische muziek. Door de jarenlange briefwisseling tussen Tsjaikovski en gravin Von Meck, weten we ook veel over het leven van Tsjaikovski. Dankzij de gravin kon hij zich aan de muziek wijden . Hij schreef o.m. opera’s, pianowerken, balletmuziek, en zes symfonieën, waaronder Jevgeni Onegin, Het zwanenmeer, De notenkraker en de beroemde Ouverture 1812.
* Filmfragment Tolstoj’s Oorlog en Vrede
* Dostojevski’s Schuld en Boete
* Toergenjev’s Vader en Zonen
College 4. Van Catharina de Grote tot de laatste Romanovs
Catharina weet Rusland, net als haar grote voorbeeld Peter de Grote, in de Europese politiek en cultuur te laten gelden. Zoals Peter Rusland een ‘lichaam’ geeft, zo geeft Catharina Rusland een ‘ziel’. Ze kwam als jonge Duitse vrouw naar haar nieuwe vaderland en werd de beroemdste Russische keizerin. Behalve aandacht voor haar persoonlijke leven wordt de Europese-Russische band verder doorgevoerd.
De laatste Romanov familie
Marie-Thérèse verhaalt verder over tsaren en politieke gevaren, intriges en onbegrip, over gebedsgenezer Raspoetin en over eerherstel. Over tsaar Nicolaas II en tsarina Alexandra Fjodorovna is veel geschreven en gesproken. Als de laatste tsarenfamilie in 1917 wordt afgezet breekt de revolutie uit.
* Schilderijen van Ilja Repin
* Filmfragmenten Romanovs
* Trailer lezing https://www.youtube.com/watch?v=7qtmfuFzRzM
Locatie: Eurazië Instituut, Rijnkade 4, 6811 HA Arnhem
Zaal open: 20 minuten voor aanvang lezing
Bereikbaarheid: openbaar vervoer en parkeren
Prijs: € 30,00 (incl. koffie/thee) Boekt u het hele weekend (4 colleges): € 100,-